Bir kişinin haklı bir hukuki neden bulunmaksızın başka bir kişinin malvarlığı üzerinden ekonomik yarar elde etmesi, sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanmasını gündeme getirebilir. Bu durum özellikle yanlış yapılan ödemelerde, geçersiz sözleşmelere dayanılarak gerçekleştirilen para transferlerinde ve hukuki sebebi sonradan ortadan kalkan kazandırmalarda ortaya çıkabilir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 77. maddesi uyarınca haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Sebepsiz zenginleşme sorumluluğunda zenginleşme, buna karşılık gelen malvarlığı azalması veya emek katkısı, aralarındaki bağlantı ve haklı sebebin bulunmaması gibi unsurlar değerlendirilir.
Sebepsiz zenginleşme nedeniyle açılacak davalarda, malvarlığındaki artışın geçerli bir hukuki nedene dayanıp dayanmadığı önem taşır. Örneğin geçersiz bir sözleşme kapsamında yapılan ödemenin iadesi veya gerçekleşmesi beklenen bir hukuki sebebin ortaya çıkmaması nedeniyle verilen paranın geri istenmesi mümkündür. Bununla birlikte her karşılıksız kazandırma, kendiliğinden sebepsiz zenginleşme oluşturmaz.
Sebepsiz zenginleşmeden doğan taleplerde Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesinde düzenlenen zamanaşımı süreleri de dikkate alınmalıdır. İade yükümlülüğünün kapsamı, zenginleşen kişinin iyiniyetli olup olmamasına ve diğer kanuni koşullara göre değişebilir. Bu nedenle sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davalarında hukuki sebebin bulunmadığının ve iade talebinin kapsamının doğru belirlenmesi önemlidir.
